Naar de inhoud
Ontwikkeling

Speelgoed voor de motoriek

Met motoriek bedoelen we alles wat je kind met handen en lijf doet. Bij fijne motoriek pakt je kind kleine dingen, draait eraan en zet ze precies neer, zoals bij bouwstenen of kralen rijgen. Grove motoriek is rennen, klimmen, gooien en fietsen. Hieronder staat speelgoed met een motoriekscore van 4 of 5, waarbij bewegen of precies werken een hoofddoel is. Wil je dat het speelgoed ook samen spelen of denken oefent, zet dan in de filters een minimum voor sociaal of cognitief.

Zo komt de score tot stand

Een AI-model kiest de score op deze vaste schaal van 0 tot 5, op basis van de productinformatie van fabrikant en winkels, in vergelijking met ander speelgoed. Een 5 krijgt speelgoed alleen als dit onderdeel het hoofddoel is.

0
Alleen kijken of luisteren, zoals bij een luisterboek.
1
Eenvoudige handelingen, zoals een knop indrukken of een kaart vasthouden.
2
Wat pakken en neerzetten, zoals met speelfiguren of een pop aankleden.
3
Bewegen hoort bij het spel: grote bouwstenen, klei, een bal of een puzzel met grote stukken.
4
Motoriek is een hoofddoel: kleine bouwstenen, knippen, kralen rijgen, gooien en vangen.
5
Motoriek is de kern: loopfiets, step, klimrek, trampoline of grijpspeelgoed voor baby's.
Getekende blokken, een bal en stapelringen, met de bovenkop Fijne en grove motoriek, de titel Speelgoed voor de motoriek en het label Score van 0 tot 5.

Motorisch speelgoed met de laagste prijs

3 producten gevonden

3 producten passen bij deze scores. Terug naar de standaard

8-10 jaar LEGO Star Wars Peperkoek AT-AT Walker. Vergelijk 7 winkelsvanaf € 44,99

De LEGO Star Wars Peperkoek AT-AT Walker is de bekende walker uit Star Wars, maar dan in een feestelijk peperkoekjasje...

bol.com Laagste prijs € 44,99 Naar bol
Intertoys.nl Op werkdagen voor 22:00 besteld, binnen 1-2 dagen in huis € 44,99 Naar Intertoys
Vergelijk alle 7 winkels
Prijzen bijgewerkt vandaag 03:22Alleen prijzen van de afgelopen 30 dagen

Wat is motoriek?

Motoriek is alles wat je kind met lijf en handen doet. Je kunt het in twee delen splitsen:

  • Grove motoriek gaat over grote bewegingen met romp, armen en benen: kruipen, lopen, rennen, springen, klimmen en fietsen.
  • Fijne motoriek gaat over kleine, precieze bewegingen met handen en vingers: grijpen, iets tussen duim en wijsvinger pakken, tekenen, knippen, knopen dichtdoen en later schrijven.

Elk product op deze pagina heeft een motoriekscore van 0 tot 5. Een 0 betekent dat je alleen kijkt of luistert, zoals bij een luisterboek. Een 5 betekent dat bewegen of precies werken de kern is, zoals bij een loopfiets, een klimrek of grijpspeelgoed voor baby's. Hierboven staat speelgoed met een 4 of een 5.

Drie stappen: grijpen en bouwen, tekenen en knippen, rennen en klimmen.
Fijne motoriek zit in handen en vingers, grove motoriek in het hele lijf. Goed speelgoed oefent allebei.

Motorische ontwikkeling per leeftijd

Wat kan een kind wanneer? De mijlpalen hieronder komen van de Amerikaanse gezondheidsdienst CDC: dingen die de meeste kinderen (75 procent of meer) op die leeftijd kunnen. Voor de oudere kinderen hebben we ze aangevuld met informatie van het Nederlands Jeugdinstituut (NJi). Het speelgoed in de laatste kolom is onze eigen suggestie. Kinderen ontwikkelen in hun eigen tempo, dus zie dit als een richting en niet als een examen.

LeeftijdGrove motoriekFijne motoriekSpeelgoed dat past
0 tot 6 maandenHoudt het hoofd op in buikligging, duwt zich op de ellebogen omhoog, rolt van buik naar rugHoudt speelgoed vast dat je in het handje legt, slaat ernaar, brengt handen naar de mondBabygym, rammelaars, grijpringen
6 tot 12 maandenZit zonder steun, trekt zich op tot staan, loopt langs meubelsGeeft iets over van hand naar hand, pakt kleine dingen tussen duim en wijsvingerStapelbekers, blokken, ballen, een loopwagen
1 tot 2 jaarLoopt zelf, klimt op de bank, rent en schopt tegen een balKrast met krijt, eet met een lepelDuw- en trekspeelgoed, een loopfiets, vormenstoof, dikke krijtjes
2 tot 3 jaarSpringt met twee voeten tegelijkDraait deksels open, slaat bladzijden één voor één om, rijgt grote kralenRijgkralen, grote klikblokken, eerste puzzels
3 tot 4 jaarVangt meestal een grote balTekent een cirkel na, houdt een potlood tussen vingers en duim, tekent een poppetjeKlei, een kinderschaar, bouwsets, een driewieler
4 tot 6 jaarHuppelt op één been, stept, klimt. De meeste kinderen kunnen leren zwemmen en fietsen zonder zijwieltjesDoet knopen dicht, schrijft de letters van de eigen naam, knipt en plaktFiets, step, springtouw, knutselsets, kleinere bouwstenen
6 tot 12 jaarFietsen, zwemmen, sporten. Bewegingen gaan steeds meer vanzelfLeert schrijven en typen, steeds preciezer werkBallen, skates, trampoline, technisch bouwen, behendigheidsspellen

Wat we echt moeten doen, is kinderen weer laten spelen. Het gaat erom zittijd te vervangen door speeltijd, en ondertussen de slaap te beschermen.

Dr. Juana Willumsen, Wereldgezondheidsorganisatie WHO (vertaald)

Wat zegt onderzoek over motoriek en spelen?

  • Fijne motoriek hangt samen met schoolprestaties. Amerikaanse onderzoekers bekeken zes grote langlopende datasets. Fijne motoriek aan het begin van de kleuterklas bleek een sterke extra voorspeller van latere scores voor rekenen, lezen en natuuronderwijs (Grissmer e.a., 2010).
  • Vooral natekenen zegt veel. Bij 213 kinderen van 3 en 4 jaar voorspelden goede fijne motoriek, vooral het natekenen van figuren, en goede executieve functies hogere scores op schooltoetsen. Dat gold ook na correctie voor de achtergrond van het gezin (Cameron e.a., 2012).
  • Bouwen en rekenen gaan samen op. 102 driejarigen moesten bouwwerken van klikblokjes nabouwen. Wie dat beter kon, was ook beter in rekenen. Jongens en meisjes deden het even goed (Verdine e.a., 2014).
  • Wie goed beweegt, beweegt meer. Een overzicht van 21 studies vond sterk bewijs dat kinderen met goede basisbewegingen (rennen, springen, gooien, vangen) meer bewegen, een betere conditie hebben en vaker een gezond gewicht (Lubans e.a., 2010).
  • Avontuurlijk buitenspelen is goed. Een overzicht van 21 studies over klimmen, hoogte en snelheid vond over het geheel positieve effecten, vooral meer beweging (Brussoni e.a., 2015).

Een eerlijke kanttekening: de meeste van deze onderzoeken laten een verband zien, geen oorzaak. Kinderen die veel bouwen, zijn vaak ook goed in rekenen. Dat betekent niet automatisch dat een bouwset van je kind een rekenwonder maakt. Vaak oefenen, samen spelen en een beetje uitdaging tellen minstens zo zwaar als het speelgoed zelf.

Checklist: fijne motoriek en school, bouwen en rekenen, goed bewegen loont, buitenspelen helpt.
Vier uitkomsten uit het onderzoek op deze pagina. Het gaat vooral om verbanden, niet om oorzaken.

Video: zo volgt het consultatiebureau de motoriek

Hoeveel moet een kind bewegen?

De WHO (2019) en de Nederlandse Gezondheidsraad (2017) geven duidelijke richtlijnen:

LeeftijdRichtlijn
Jonger dan 1 jaarMeerdere keren per dag actief spelen, vooral op de vloer. Baby's die nog niet kruipen minstens 30 minuten buikligging per dag, verspreid over de dag
1 tot 2 jaarMinstens 180 minuten per dag bewegen, op allerlei manieren
3 tot 4 jaarMinstens 180 minuten per dag bewegen, waarvan minstens 60 minuten stevig
4 tot 18 jaarElke dag minstens een uur matig intensief bewegen, en minstens drie keer per week spier- en botversterkend, zoals springen of dansen

Voor alle kinderen onder de 5 adviseert de WHO bovendien: niet langer dan een uur achter elkaar vastgezet in een kinderwagen, kinderstoel of draagzak. Volgens de Rijksoverheid beweegt bijna de helft van de Nederlandse kinderen te weinig. Speelgoed dat uitnodigt tot bewegen helpt dus echt, zeker als het buiten kan.

Drie stappen: baby vaak op de vloer, 1 tot 4 jaar 3 uur per dag, vanaf 4 jaar minstens 1 uur per dag.
De richtlijnen van de WHO en de Gezondheidsraad in het kort. Meer is ook goed.

Video: zo stimuleer je de fijne motoriek thuis

Zo kies je speelgoed voor de motoriek

  • Fijn of grof? Bouwstenen, kralen, klei en een kinderschaar oefenen de fijne motoriek. Een loopfiets, ballen, een klimrek en een trampoline oefenen de grove motoriek. Een mix is het best.
  • Net iets moeilijker dan nu. Kies speelgoed dat net een stap verder gaat dan wat je kind al kan. Te makkelijk is saai, te moeilijk geeft frustratie.
  • Let op kleine onderdelen. Houd kleine voorwerpen buiten bereik van baby's en peuters. De leeftijd op de verpakking is ook een veiligheidsadvies.
  • Naar buiten. Buiten spelen geeft ruimte voor rennen, klimmen en vallen en weer opstaan. Dat is precies wat de grove motoriek nodig heeft.
  • Combineer met de andere scores. In de filters stel je ook een minimum in voor sociaal of cognitief. Een bouwset kan bijvoorbeeld hoog scoren op motoriek en op denken.
Checklist: fijn en grof mixen, net iets moeilijker, let op kleine delen, lekker naar buiten.
Vier vuistregels om speelgoed voor de motoriek te kiezen.

Veelgestelde vragen over motoriek en speelgoed

Wat is het verschil tussen fijne en grove motoriek?

Grove motoriek gaat over grote bewegingen met romp, armen en benen, zoals kruipen, lopen, rennen, springen en fietsen. Fijne motoriek gaat over kleine, precieze bewegingen met handen en vingers, zoals grijpen, tekenen, knippen, knopen en schrijven.

Wanneer moet ik me zorgen maken over de motoriek van mijn kind?

Bespreek het met het consultatiebureau of de huisarts als je kind een of meer mijlpalen voor de leeftijd niet haalt, of iets niet meer kan wat het eerst wel kon. Het consultatiebureau volgt de motoriek met het Van Wiechenschema en rond 5 of 6 jaar test de jeugdgezondheidszorg de motoriek van alle kinderen. Een paar weken later dan een leeftijdgenootje is meestal geen probleem.

Helpt speelgoed echt bij de motoriek?

Speelgoed helpt vooral omdat het uitnodigt tot oefenen. Onderzoek laat zien dat kinderen die meer bouwen en puzzelen beter scoren op ruimtelijke en rekentaken, maar dat zijn verbanden. Vaak spelen, meespelen en een beetje uitdaging zijn minstens zo belangrijk als het speelgoed zelf.

Waarom is fijne motoriek belangrijk voor school?

Fijne motoriek aan het begin van de kleuterklas voorspelde in Amerikaans onderzoek latere prestaties voor rekenen, lezen en natuuronderwijs. Ook het natekenen van figuren hing samen met schoolprestaties. Goede fijne motoriek is daarnaast nodig voor leren schrijven, tekenen en knutselen.

Hoeveel moet mijn kind per dag bewegen?

Baby's meerdere keren per dag op de vloer, met minstens 30 minuten buikligging. Kinderen van 1 tot 5 jaar minstens 180 minuten per dag, waarvan voor 3- en 4-jarigen minstens 60 minuten stevig. Kinderen van 4 tot 18 jaar elke dag minstens een uur, plus drie keer per week springen, dansen of andere spier- en botversterkende activiteiten.

Wanneer leert een kind fietsen en zwemmen?

De meeste kinderen kunnen leren zwemmen als ze 4,5 of 5 jaar zijn. Fietsen zonder zijwieltjes leren de meeste kinderen in de kleuterleeftijd. Een loopfiets of step helpt al vroeg met het evenwicht.

Is wild buitenspelen niet te gevaarlijk?

Een overzicht van 21 studies vond over het geheel positieve effecten van avontuurlijk buitenspelen, zoals klimmen en rennen, vooral omdat kinderen daardoor meer bewegen. Kies speelgoed dat bij de leeftijd past en houd een oogje in het zeil.

Hoe komt de motoriekscore van speelgoed tot stand?

Een AI-model geeft elk product een score van 0 tot 5 met een vaste schaal, op basis van de productinformatie van fabrikant en winkels. Een 5 krijgt speelgoed alleen als bewegen of precies werken de kern is. Bij elk product staat waarom het die score kreeg.

Bekijk alle bronnen
  • Grissmer, D., Grimm, K.J., Aiyer, S.M., Murrah, W.M. en Steele, J.S. (2010). Fine motor skills and early comprehension of the world: two new school readiness indicators. Developmental Psychology 46(5), 1008 tot 1017. doi.org/10.1037/a0020104
  • Cameron, C.E. e.a. (2012). Fine motor skills and executive function both contribute to kindergarten achievement. Child Development 83(4), 1229 tot 1244. doi.org/10.1111/j.1467-8624.2012.01768.x
  • Verdine, B.N. e.a. (2014). Deconstructing building blocks: preschoolers' spatial assembly performance relates to early mathematical skills. Child Development 85(3), 1062 tot 1076. doi.org/10.1111/cdev.12165
  • Lubans, D.R., Morgan, P.J., Cliff, D.P., Barnett, L.M. en Okely, A.D. (2010). Fundamental movement skills in children and adolescents: review of associated health benefits. Sports Medicine 40(12), 1019 tot 1035. doi.org/10.2165/11536850-000000000-00000
  • Brussoni, M. e.a. (2015). What is the relationship between risky outdoor play and health in children? A systematic review. International Journal of Environmental Research and Public Health 12(6), 6423 tot 6454. doi.org/10.3390/ijerph120606423
  • Yogman, M. e.a. (2018). The Power of Play: A Pediatric Role in Enhancing Development in Young Children. Pediatrics 142(3). doi.org/10.1542/peds.2018-2058
  • WHO (2019). Guidelines on physical activity, sedentary behaviour and sleep for children under 5 years of age. who.int
  • Gezondheidsraad (2017). Beweegrichtlijnen 2017. gezondheidsraad.nl, uitgelegd op rijksoverheid.nl
  • CDC. Learn the Signs. Act Early: milestones (herzien 2022). cdc.gov
  • Nederlands Jeugdinstituut. Motorische ontwikkeling van baby, kleuter en kind van 6 tot 12 jaar. baby, kleuter, 6 tot 12 jaar
  • NCJ. JGZ-richtlijn Motorische ontwikkeling (2019). factsheet

Menu

Cadeau per leeftijd

0-6maanden 6-12maanden 1-2jaar 2-3jaar 3-4jaar 4-6jaar 6-8jaar 8-10jaar 10-12jaar

Personages

Sinterklaas

1-2 jaar 2-3 jaar 3-4 jaar 4-6 jaar 6-8 jaar 8-10 jaar 10-12 jaar

Kerst

Deals en nieuw

Per budget

Meer

Mijn account