Speelgoed voor onderweg in de auto: spelletjes, veiligheid en wagenziekte

Spelletjes in de auto zonder spullen

Voor deze spelletjes heb je niets nodig behalve het raam en een beetje geduld van de bestuurder. Ze hebben nog een voordeel: je kind kijkt naar buiten, en dat helpt tegen wagenziekte. De ANWB noemt de meeste ervan ook in zijn tips voor reizen met kinderen in de auto.

Welk speelgoed werkt op de achterbank?

Op schoot, met een gordel om en zonder tafel valt veel speelgoed af. Wat wel werkt, past in één hand en kan niet tussen de stoelen verdwijnen. Kijk bij het kiezen naar deze punten:

• Licht en zacht. Een stoffen boekje of een magneetspel van karton is minder gevaarlijk bij een noodstop dan een houten blok of een metalen auto.
• Geen kleine losse onderdelen. Een kraal die tussen de stoel en de deur valt, krijg je pas op de parkeerplaats terug, en jonge kinderen kunnen er zich in verslikken.
• Zonder hulp te spelen. Vanaf de voorstoel kun je weinig aanwijzen, en de bestuurder moet zijn handen aan het stuur houden.
• Stil, of met een koptelefoon. Een speeltje met piepjes is na tien minuten voor de rest van de auto al te veel.
• Niet lekken. Stiften en verf in een warme auto zijn vragen om vlekken op de bekleding. Een waterpen, potloden of een magnetisch tekenbord hebben dat probleem niet.

Pak niet alles tegelijk uit. Een tas met drie of vier dingen achter de stoel, waarvan je er na elke pauze één nieuw tevoorschijn haalt, houdt het spannend. Wat je meeneemt voor op de vakantieplek zelf, staat in welk speelgoed neem ik mee op vakantie, met een paklijst per leeftijd.

Speelgoed voor in de auto per leeftijd

Per leeftijd een paar dingen die we nu bij meerdere winkels zien, met de laagste prijs van vandaag. De prijzen worden dagelijks bijgewerkt.

Peuters van 2 tot 4 jaar

Het Bumba-kleurboek werkt met een pen die je met water vult. Waar het water komt, verschijnen de kleuren, en als het papier droog is, kan je kind opnieuw beginnen. Er staan 7 platen in. Op het magnetische tekenbord van Peppa Pig teken je met een pen en drie stempels, en met één schuif is het bord weer leeg. Let wel op die losse pen en stempels: stop ze na het spelen terug in de tas.

Kleuters van 4 tot 6 jaar

Het tiptoi-liedjesboek voor onderweg van Ravensburger is gemaakt voor de achterbank. Je kind tikt met de tiptoi-stift op een plaatje en het boek zingt een kinderliedje, maakt een geluid of vertelt iets over muziek. De stift zit er niet bij, dus die heb je al of koop je los. In het PAW Patrol-krasboek van Totum staan 10 kraskaarten met op de achterkant een kleurplaat. Krassen gaat met één pen, zonder kruimels of verf.

Kinderen vanaf 6 jaar

De denkspellen van SmartGames speel je alleen, met een boekje vol opdrachten die steeds moeilijker worden. Take Off heeft 60 opdrachten met vliegtuigjes, volgens de winkel vanaf 5 jaar. Bij Gooal leg je op een magnetisch voetbalveld een route naar het doel, met 48 opdrachten vanaf 6 jaar. IQ Gears is voor 7 jaar en ouder: je legt tandwielen tot de twee grote wielen samen draaien, en het deksel houdt de stukjes bij elkaar. Wordt je kind snel wagenziek, bewaar dit soort spellen dan voor de pauze.

Losse spullen vliegen bij hard remmen door de auto

Bij een noodstop schiet alles wat los ligt naar voren met de snelheid waarmee de auto reed. De ANWB schrijft dat een losse camera of fles drinken dan een gevaarlijk projectiel wordt (ANWB). Hoe groot die kracht is, rekent Polestar voor in de handleiding van zijn auto's: een los voorwerp van 20 kilo kan bij een frontale botsing op 50 km/u inslaan als een voorwerp van ongeveer 1000 kilo (Polestar). Speelgoed weegt veel minder, maar een houten trein of een metalen auto die tegen het hoofd van een kind vliegt, doet pijn.

• Geef je kind alleen zacht of licht speelgoed in handen. Hard speelgoed gaat in een tas die vastzit.
• Een opbergtas aan de achterkant van de voorstoel houdt alles binnen handbereik en van de vloer.
• Leg niets op de hoedenplank en niets los op de achterbank naast het kinderzitje.
• Zware dingen gaan onderin de kofferbak, tegen de rugleuning van de achterbank, zegt de ANWB. Stapel de bagage niet hoger dan de rand van de achterbank en zet hem vast met een bagagenet.
• Een tablet hoort in een houder die vastzit aan de hoofdsteun, of plat in een tas. Een losse tablet op schoot is ook een projectiel.

Wagenziekte: wat helpt volgens de huisarts

Wagenziekte ontstaat als je ogen en je evenwichtsorgaan iets anders doorgeven aan je hersenen. Je kind voelt de auto bewegen, maar kijkt naar een boek dat stilligt. Thuisarts.nl, de site van de huisartsen, geeft deze adviezen (Thuisarts):

• Laat je kind naar een vast punt in de verte kijken en het hoofd zo stil mogelijk houden. Ogen dicht doen kan ook helpen.
• Lezen, schrijven, gamen en schermen kun je beter laten. Begint je kind misselijk te worden, stop er dan meteen mee.
• Praten, muziek, een spelletje of kauwgom leiden af zonder dat je kind naar beneden kijkt.
• Zorg voor koele, frisse lucht: een raam open, de verwarming laag of de airco aan.
• Rijd rustig, rem zacht en kies waar het kan voor lange, rechte wegen.
• Laat je kind uitgerust vertrekken en geef vooraf iets kleins te eten. Ga niet met een lege of heel volle maag op pad. Onderweg liever een cracker of fruit dan vette snacks en snoep.
• Een kind dat slaapt, wordt minder snel misselijk. Maak het donker en geef een kussentje in de nek.
• Stop op een lange rit ongeveer elke een tot twee uur.
• Neem zakjes en doekjes mee voor als het toch misgaat.

Pillen tegen reisziekte zijn voor kinderen geen eerste keus. Er is geen goed onderzoek dat laat zien dat ze bij kinderen helpen, en ze maken slaperig. Onder de 2 jaar geef je ze nooit, en een pleister met scopolamine is helemaal niet voor kinderen. Gemberpillen helpen waarschijnlijk niet, staat op Thuisarts. Twijfel je, overleg dan met de huisarts of apotheek.

Hoe vaak stop je met kinderen?

Een vast getal voor alle kinderen is er niet. Thuisarts adviseert bij wagenziekte om op lange ritten ongeveer elke een tot twee uur te stoppen. Voor baby's in een autostoeltje is het advies strenger: niet langer dan een uur zonder stop, schrijft de Consumentenbond op basis van Kinderveiligheid.nl. Een babyzitje is bedoeld voor ritten die niet te lang duren (Consumentenbond).

Een pauze werkt het best als je kind echt beweegt. Een paar ideeën voor een kwartier op de parkeerplaats:

• Rennen naar een boom of een lantaarnpaal en terug, met de stopwatch op je telefoon. Na de volgende pauze proberen ze hun tijd te verbeteren.
• Een bal of frisbee in de kofferbak, bovenop zodat je hem pakt zonder uit te laden.
• Hinkelen, springen op één been of als een kikker naar de wc.
• Zoek op de parkeerplaats iets roods, iets ronds en iets dat ruikt.

Wat ook helpt: vertrekken rond het slaapje van een peuter, of heel vroeg in de ochtend, zodat de eerste uren vanzelf voorbijgaan. Kinderen die vaak vragen of het nog ver is, hebben iets aan een tastbaar beeld. Zeg bijvoorbeeld dat het nog twee afleveringen van hun lievelingsserie duurt, of hang een papiertje met een rij vakjes aan de stoel en laat ze er na elk half uur een afstrepen.

Schermen in de auto: wel of niet?

Op een rit van zes uur zetten veel ouders een tablet in. Voor gewone dagen zijn er duidelijke adviezen. Volgens de Richtlijn gezond schermgebruik, die het Nederlands Jeugdinstituut uitlegt, krijgen kinderen onder de 2 jaar geen scherm, kinderen van 2 tot 4 jaar maximaal een half uur per dag en kinderen van 4 tot 8 jaar maximaal een uur (NJi). Over vakantieritten zegt de richtlijn niets.

Wil je de tablet gebruiken, dan helpen deze afspraken:

• Spreek vooraf af wanneer het scherm aan mag, bijvoorbeeld na de eerste pauze of het laatste uur.
• Download series en spelletjes thuis, want onderweg valt het mobiele netwerk weg.
• Geef je kind een kinderkoptelefoon, zodat de rest van de auto niet mee hoeft te luisteren.
• Zet de tablet vast in een houder aan de hoofdsteun, zodat je kind recht vooruit kijkt en hij bij remmen niet door de auto vliegt.
• Is je kind wagenziek, laat het scherm dan uit en kies een luisterboek of muziek.

Een tussenweg is luisteren. Een luisterboek, hoorspel of kinderpodcast houdt een kind bezig terwijl de ogen naar buiten kijken. Zet het via de autoradio aan, dan luistert iedereen mee en heb je onderweg iets om over te praten.

Checklist voor vertrek

• Een tas per kind achter de voorstoel, met drie of vier dingen en een verrassing voor halverwege.
• Tablet en koptelefoon opgeladen, series gedownload.
• Zakjes, doekjes en een setje schone kleren binnen handbereik.
• Water en iets kleins te eten, zoals crackers of fruit.
• Een bal of frisbee bovenop in de kofferbak voor de pauzes.
• Niets los op de hoedenplank, de achterbank of de vloer.
• Een plan voor de pauzes: ongeveer elke een tot twee uur, met een baby vaker.

Meer lezen

• Welk speelgoed neem ik mee op vakantie? Een paklijst per leeftijd en tips voor trein en vliegtuig.
• Hoe werkt magnetisch speelgoed? Handig om te weten bij magneetspellen voor onderweg.
• Waarom kinderen zo van auto's houden.
• Kleine spelletjes en cadeautjes voor halverwege staan bij speelgoed onder 10 euro en magnetisch speelgoed.
• Speelgoed per leeftijd: 2 tot 3 jaar, 4 tot 6 jaar en 6 tot 8 jaar.