Houten speelgoed als cadeau: 5 redenen en ideeën per leeftijd

1. Het gaat jaren mee en kan door

Een houten treintje dat van de trap valt, heeft daarna een deukje. Een plastic speeltje met een klepje of een geluidsknop is na zo'n val vaak kapot. Hout slijt langzaam en ziet er na jaren gebruik nog goed uit, en dat maakt het een cadeau dat langer meegaat dan het kind dat het uitpakt.

Daar zit ook de waarde voor de gever. Blokken, een treinbaan of een theeservies gaan na een paar jaar door naar een jonger kind in de familie, naar de crèche of via Marktplaats naar een ander gezin.

2. Beter voor het milieu, als het hout goed beheerd is

Hout groeit terug, en speelgoed dat tien jaar meegaat, hoeft niet vervangen te worden. Het hout moet dan wel uit een bos komen waar niet meer gekapt wordt dan er bijgroeit. Daarvoor zijn twee keurmerken: FSC en PEFC. Hout met zo'n keurmerk komt uit duurzaam beheerde bossen, schreef het consumentenprogramma Kassa (BNNVARA Kassa). Het FSC-logo is een gestileerd boompje met de letters FSC eronder, meestal op de achterkant van de doos.

Een paar voorbeelden uit ons aanbod: de BRIO-treinset voor het 65-jarig jubileum is volgens BRIO van FSC-gecertificeerd Europees beukenhout, en de voertuigen van Little Dutch hebben FSC in de productnaam. KAPLA maakt zijn plankjes van onbehandeld Frans grenen uit het bos van de Landes (KAPLA).

Meer merken die op het milieu letten, ook met gerecycled of plantaardig plastic, staan in 7 duurzame speelgoedmerken.

3. Je kind bedenkt zelf het spel

Een blok heeft geen knop en geen liedje. Het wordt een telefoon, een brug of een stuk taart, afhankelijk van wie ermee speelt. Veel houten speelgoed is zo open: blokken, plankjes, een treinbaan zonder vaste vorm, een keukentje zonder geluid.

Is er onderzoek dat laat zien dat houten speelgoed kinderen creatiever maakt dan plastic? Dat hebben we niet gevonden. Wel is onderzocht wat het aantal speeltjes doet. Onderzoekers van de University of Toledo lieten 36 peuters van 18 tot 30 maanden spelen in een kamer met 4 speeltjes en in een kamer met 16. Met 4 speeltjes speelden de kinderen twee keer zo lang met elk speeltje en op meer verschillende manieren. Met 16 speeltjes pakten veel kinderen er in het eerste kwartier 10 of meer en sprongen ze van het ene naar het andere (University of Toledo). Het ging om een kleine groep in een speellab, en niet om hout of plastic.

Voor een cadeau betekent het vooral: liever één goed ding dan vijf kleine. Ben je met meer mensen, leg dan samen in voor iets groters.

4. Je kunt het elk jaar uitbreiden

Veel houten speelgoed is een systeem. Daardoor weet de familie ook volgend jaar wat ze kan geven. BRIO verkoopt houten treinen sinds 1958 in Europa (Wikipedia), en een brug of locomotief van nu past nog steeds op de rails van toen. Andere merken maken rails en treintjes die op BRIO passen, en met losse verbindingsstukken koppel je de baan zelfs aan DUPLO.

KAPLA werkt anders, maar het idee is hetzelfde. Elk plankje heeft dezelfde maat: drie keer de dikte is de breedte, en vijf keer de breedte is de lengte (KAPLA). Een doos van 100 plankjes voor een peuter vul je later aan met een ton van 200 of een kist van 1000, en alles past bij elkaar.

Een paar uitbreidingen die vaak op verlanglijstjes staan:

• Bij een treinbaan: een brug, een tunnel, een station of een tweede locomotief.
• Bij een keukentje: een theeservies, pannen of houten groente en fruit.
• Bij een knikkerbaan: losse baanstukken van hetzelfde merk.
• Bij blokken of plankjes: een gekleurde set of een grotere ton.

5. Geen batterijen en geen scherm

Het meeste houten speelgoed doet het op kinderkracht. Geen lege batterijen op de verjaardag zelf, geen opladers en geen app. Je kind duwt, stapelt en draait, en het geluid komt van een bal die tegen een bel tikt of een toren die omvalt.

Let wel op de productinformatie. Sommige houten sets hebben toch batterijen nodig, zoals de locomotieven van BRIO met een motortje of afstandsbediening. In de productinformatie zie je of er batterijen bij zitten.

Wat kost houten speelgoed per leeftijd?

Houten speelgoed is vaak duurder dan plastic van dezelfde grootte. Daar staat tegenover dat je het langer gebruikt. Dit zijn de prijzen die we deze week zagen bij de cadeaus verderop in dit artikel.

Hoeveel het kind of het gezin al heeft, maakt veel uit. Wie al een treinbaan heeft, is met een brug van € 15 tot € 25 net zo blij als met een nieuwe set. Weet je niet precies hoe oud het kind is of wat bij die leeftijd past? Vul de geboortedatum in.

Cadeau-ideeën per leeftijd

Per leeftijd een paar houten cadeaus die we nu bij meerdere winkels zien. De prijzen worden dagelijks bijgewerkt.

Voor 1 en 2 jaar

Op deze leeftijd is duwen, inladen en omgooien het spel. De tractor en de truck van Little Dutch zijn van FSC-hout en werken zonder batterijen. Bij de tractor horen houten dieren en twee melkflessen voor in de trailer, bij de truck vier autootjes die van de uitklapbare oplegger rollen.

Voor 2 tot 4 jaar

Nu begint het rollenspel: thee schenken voor de knuffels, een trein laten stoppen bij het station. De BRIO-jubileumset heeft 32 delen, met rails, een brug, wissels en houten boompjes. BRIO noemt hem geschikt vanaf 2 jaar en hij past op alle andere BRIO-rails.

Voor 4 tot 7 jaar

Kinderen willen nu zelf iets maken dat blijft staan. Met 100 KAPLA-plankjes bouw je al een toren of een brug, en de set groeit mee tot ver na de basisschool. De BRIO Builder heeft echte gereedschapjes, zoals een nijptang en een steeksleutel. Djeco Magnimo is een doos met 36 houten dieren met een magneet erachter, voor op de koelkast of een magneetbord.

Voor 7 jaar en ouder

Oudere kinderen houden van een project. De houten knikkerbaan van Robotime bestaat uit 254 lasergesneden delen die je met een bouwplan in elkaar zet, volgens Robotime vanaf 6 jaar. Daarna staat hij op de kast en rollen de knikkers. De Rollebollen-baan van Haba is groter en kun je uitbreiden met losse sets van hetzelfde merk.

Voor het hele gezin

Een grote ton of kist KAPLA is een cadeau voor iedereen in huis. Met 200 plankjes bouwen twee kinderen samen, met 1000 plankjes bouwt de hele familie op de vloer van de woonkamer. In de Winter Barrel zitten naast blanke ook witte, lichtblauwe en donkerblauwe plankjes.

Merken van houten speelgoed

Deze merken kom je het vaakst tegen bij houten speelgoed. Wat ze maken, zie je op hun merkpagina.

Waar let je op bij een houten cadeau?

• Kijk naar het FSC- of PEFC-logo op de doos of in de productinformatie.
• Pak het op als het kan. Goed houten speelgoed voelt zwaar en glad, zonder splinters of scherpe randen, en de wieltjes zitten stevig vast.
• Houd de leeftijd op de doos aan. Voor kinderen onder de 3 jaar mogen er geen kleine losse delen in zitten.
• Vraag de ouders wat er al in huis is. Een uitbreiding op een bestaande treinbaan of keuken wordt vaker gebruikt dan iets nieuws naast de rest.
• Kies liever één groter cadeau dan een stapel kleine. Leg samen in met opa en oma of met de andere gasten.
• Tweedehands kan ook. Een houten keukentje of treinbaan van de kringloop of Marktplaats is vaak nog heel en kost een stuk minder.

Hoe je houten speelgoed schoonhoudt en waar je bij lak en verf op let, lees je in houten speelgoed voor je baby.

Meer lezen

• Houten speelgoed voor je baby, over veiligheid, lak en schoonmaken.
• 7 duurzame speelgoedmerken, ook met gerecycled plastic.
• Speelgoed voor de ontwikkeling van baby, peuter en kind.
• Treinen en treinbanen vergelijken.
• Retro en vintage speelgoed, voor wie houdt van speelgoed zoals vroeger.