Duurzaam speelgoed: 7 merken en waar je op let

Wat is duurzaam speelgoed?

Een speeltje is duurzaam als het over zijn hele leven weinig afval en vervuiling oplevert: bij het maken, tijdens het spelen en daarna. In de praktijk let je op vijf dingen.

• Het gaat lang mee en is stevig genoeg om na een week niet kapot in de kliko te liggen.
• Het hout heeft een keurmerk als FSC of PEFC, zodat je weet dat het uit een beheerd bos komt.
• Het plastic is gerecycled, of gemaakt van een plant zoals suikerriet in plaats van aardolie.
• Je kunt het repareren of aanvullen met een losse wagon, extra blokken of een nieuw onderdeel.
• Het ziet er na drie kinderen nog netjes uit en kan dus nog een vierde keer mee.

Kijk ook naar wat er niet in zit. Goede merken gebruiken verf op waterbasis en lijm zonder toegevoegd formaldehyde, en zetten dat in de productinformatie.

Veel van wat hieronder over de merken staat, komt van de merken zelf. Waar een keurmerk of een andere partij iets bevestigt, staat dat erbij.

De 7 merken naast elkaar

De bronnen staan bij elk merk hieronder. De prijzen zijn de laagste prijzen die we deze week zagen bij de producten op deze pagina, en ze worden dagelijks bijgewerkt. Geen van deze zeven merken vonden we terug als gecertificeerde B Corp. Wat dat keurmerk betekent, lees je bij keurmerken uitgelegd.

1. Green Toys: gerecycled plastic

Green Toys maakt speelgoed van gerecycled plastic, vooral van oude melkflessen. Het Amerikaanse merk zegt dat al zijn speelgoed van 100 procent gerecyclede materialen is gemaakt, zonder BPA, ftalaten en PVC (Green Toys). Daar worden kiepauto's, raketten, boten en theeserviezen van gemaakt. Het plastic is stevig en kan in bad en in de zandbak, en een kiepauto van Green Toys overleeft rustig een zomer op het strand.

Oudere video's van het merk noemen het speelgoed Made in USA. Op de eigen site schrijft Green Toys nu dat het speelgoed in de VS of in uitgekozen fabrieken in het buitenland wordt gemaakt (Green Toys). Kijk dus op de doos als je dat belangrijk vindt.

Meer van dit merk zie je bij Green Toys.

2. PlanToys: hout van rubberbomen

PlanToys maakt houten speelgoed van rubberbomen. Zo'n boom staat ongeveer 25 jaar op een plantage. Daarna geeft hij geen latex meer en wordt hij gekapt. PlanToys maakt er puzzels, blokken, trekdieren en muziekinstrumenten van, en droogt het hout in een oven in plaats van het met chemicaliën te behandelen (PlanToys).

Het zaagsel uit de fabriek gooit het merk niet weg. Gemengd met pigment en lijm wordt het PlanWood, een stevig materiaal dat ook in bad kan. Voor de kleur gebruikt PlanToys verf op waterbasis en organische pigmenten, en de lijm is zonder toegevoegd formaldehyde (PlanToys). Op de verpakking staat de CO2-voetafdruk van het product, van grondstof tot de fabriekspoort (PlanToys).

Het speelgoed is simpel van vorm, zodat een kind zelf bedenkt wat het wordt. Bekijk alles van PlanToys.

3. Hape: hout en bamboe

Hape is een bekende maker van houten speelgoed, van stapelblokken en treinbanen tot knikkerbanen en speelkeukens. Volgens de Amerikaanse speelgoedbranchevereniging gebruikt Hape al jaren FSC-hout, bamboe en een materiaal van afval uit de houtverwerking, en sinds kort ook natuurrubber en kurk. Het merk wil dat al het hout FSC-gecertificeerd wordt, in 2030 klimaatneutraal produceren en dan geen plastic verpakking meer gebruiken (The Toy Association).

Dat al het hout FSC moet worden, betekent dat het nu nog niet zo is. Kijk daarom op de doos of in de productinformatie naar het FSC-logo als je zeker wilt weten waar het hout van jouw set vandaan komt.

Alle producten zie je bij Hape.

4. BiOBUDDi: bouwstenen van suikerriet

BiOBUDDi maakt bouwstenen van Bio-PE, plastic dat uit suikerriet komt in plaats van uit aardolie (BiOBUDDi). Ze passen op DUPLO, dus je kunt ze mengen met de blokken die al in huis zijn. Er zijn sets met dieren, voertuigen, letters en vormen, en losse zakken stenen om mee te bouwen wat je wilt.

Plantaardig plastic is niet hetzelfde als afbreekbaar plastic. Polyetheen uit suikerriet is chemisch gelijk aan polyetheen uit aardolie, legt de Rijksuniversiteit Groningen uit. Belandt het in de natuur, dan blijft het honderden jaren liggen (Rijksuniversiteit Groningen). Het voordeel zit in de grondstof. Gooi de blokken dus niet op de composthoop. Geef ze door, of lever ze in bij het plasticafval als ze echt op zijn.

Meer sets vind je bij BiOBUDDi.

5. Tender Leaf Toys: houten rollenspel

Tender Leaf Toys is een Engels merk dat houten speelgoed, spelletjes en puzzels laat maken door een familiebedrijf in Indonesië. Het merk werkt alleen met rubberhout dat overblijft uit de latexproductie en plant voor elke boom die het gebruikt een nieuwe. Voor een ethische en duurzame toeleveringsketen kreeg het merk het keurmerk van het ICTI Ethical Toy Program (Tender Leaf Toys).

Vooral de rollenspellen zijn leuk: een kippenren, een poppenhuis of een stapeltoren van een koraalrif.

6. Ecoiffier: stevig plastic uit Frankrijk

Ecoiffier is een van de laatste speelgoedmakers die nog in Frankrijk produceren. Alles wordt gemaakt binnen 50 kilometer van Oyonnax, en het merk heeft het keurmerk Origine France Garantie (Marques de France). Denk aan zandbakspeelgoed, werkbanken, speelkeukens en driewielers.

Op een lijst per product meldt Ecoiffier hoe recyclebaar het speelgoed en de verpakking zijn. Daar staat bij bijna alle producten dat het speelgoed zelf volledig recyclebaar is. Gerecycled materiaal noemt het merk alleen bij een deel van de verpakkingen, zoals de doos van de werkbank hieronder, die voor minstens de helft uit gerecycled materiaal bestaat (Ecoiffier).

Het plastic is dik, zodat een schepje en een emmer jaren meegaan in plaats van één zomer. Meer zie je bij Ecoiffier.

7. Stapelstein: stapelen, klimmen en balanceren

Stapelstein maakt stapelstenen in vrolijke kleuren. Een kind stapelt ze tot een toren, legt er een parcours mee door de kamer of gebruikt ze als krukje. Er hoort ook een balance board bij. Omdat het geen speelgoed voor één leeftijd is, gaat het mee van peuter tot schoolkind.

De stenen en boards zijn gemaakt van EPP, een licht maar stevig schuimplastic zonder blaasmiddelen of weekmakers. De mintgroene en zwarte elementen bevatten een deel gerecycled materiaal (Stapelstein). Ze worden gemaakt bij Chemnitz in Duitsland. Omdat alles uit één materiaal bestaat, kan het volledig gerecycled worden, en daarvoor neemt Stapelstein versleten elementen gratis terug (Stapelstein).

Alle stenen en sets zie je bij Stapelstein.

Meer duurzame speelgoedmerken

• Le Toy Van maakt houten poppenhuizen, keukentjes en rollenspel. Het merk heeft een B Corp-certificaat, met een score van 89,4 (Le Toy Van). Zie Le Toy Van.
• Melissa & Doug maakt spelletjes, poppenhuizen en rollenspel, stevig genoeg om van broer naar zus door te geven.
• ökoNORM is een Duits merk voor knutselspullen, zoals bijenwaskrijtjes, vingerverf en stiften op waterbasis.
• Olli Ella is bekend van manden, en maakt ook poppenwagens, meubeltjes en knutselpapier.
• Little Dutch maakt houten speelgoed voor peuters, met veel sets met FSC-hout.
• bObles maakt speeldieren en speelmeubels om op te klimmen en te tuimelen, zie bObles.
• BRIO en KAPLA zijn houten klassiekers die tientallen jaren meegaan. Meer daarover staat in houten speelgoed als cadeau.

Keurmerken uitgelegd: FSC, PEFC, GOTS en B Corp

Een keurmerk is alleen iets waard als een onafhankelijke partij het controleert. Dit zijn de vier die je bij speelgoed het vaakst tegenkomt.

Voor veiligheid kijk je naar iets anders: de CE-markering, de leeftijd op de doos en de naam en het adres van de fabrikant. Een FSC-logo op de doos kan ook alleen over het karton gaan. Meer over FSC bij babyspeelgoed lees je in is houten speelgoed de beste keuze voor je baby.

Greenwashing herkennen

Op speelgoeddozen staan steeds vaker groene woorden en blaadjes. Sinds 27 september 2026 gelden daarvoor strengere Europese regels, en de ACM houdt in Nederland toezicht (ACM). Woorden als groen, milieuvriendelijk of ecologisch mogen niet meer zonder toelichting op een product staan, en bedrijven mogen geen zelfbedacht duurzaamheidslogo meer op de verpakking zetten (Radar).

Al eerder gaf de ACM bedrijven vijf vuistregels mee. Een claim moet juist, duidelijk en specifiek zijn, onderbouwd met feiten die actueel zijn. Vergelijkingen moeten eerlijk zijn, ambities voor later concreet en meetbaar, en logo's en keurmerken mogen de koper niet in verwarring brengen (ACM). Die regels kun je als ouder omdraaien tot een checklist.

Checklist: is dit speeltje duurzaam?

Een keurmerk zegt iets over het materiaal. Of een speeltje lang meegaat, zie je pas als je het vasthoudt en bedenkt hoe je kind ermee gaat spelen. Met deze vragen kom je een eind:

• Is het stevig? Wieltjes, assen en naden zitten vast, en het batterijklepje is geschroefd.
• Kan je kind er over twee jaar nog mee spelen, of kun je het uitbreiden?
• Zijn er losse onderdelen of reserveonderdelen te koop?
• Kan het daarna door naar een ander kind?
• Staat het materiaal concreet op de doos, met een keurmerk dat je kunt opzoeken?

De check hieronder gaat over goed speelgoed in het algemeen, met veiligheid voorop. Kun je de meeste vragen aanvinken, dan is de kans groot dat het speeltje lang in gebruik blijft.

Duurzaam speelgoed voor peuters

Peuters stoppen alles in hun mond, gooien met alles en spelen het liefst steeds met hetzelfde speeltje. Kies daarom voor stevig hout of plastic zonder kleine losse onderdelen, met verf op waterbasis. Stapelblokken, een trekdier, een houten tractor of een kiepauto van gerecycled plastic gaan vaak mee tot de basisschool.

Duurzaam speelgoed voor 3 en 4 jaar

Een kind van 3 of 4 jaar speelt na wat het om zich heen ziet: koken, timmeren, boodschappen doen. Houten rollenspel en een werkbank passen daar goed bij, net als bouwstenen die op DUPLO passen. Daar kun je elk jaar een set bij kopen, zodat de verzameling meegroeit en niet steeds vervangen wordt.

Duurzaam educatief speelgoed voor 7 jaar

Rond 7 jaar willen kinderen uitdaging: een knikkerbaan die ze zelf ontwerpen, een puzzel van de wereld of een spel waarbij je moet nadenken. Houten knikkerbanen zijn hier sterk, want je kunt ze uitbreiden met losse sets. Ook een houten bordspel gaat jaren mee, en ziet er na honderd potjes nog goed uit.

Meer ideeën staan bij speelgoed voor de ontwikkeling.

Duurzaam buitenspeelgoed

Buitenspeelgoed heeft het zwaar: zon, regen en een zandbak vol kinderen. Kies voor dik plastic dat tegen een stootje kan, zoals schepjes en emmers van Ecoiffier of Green Toys, of voor hout met FSC-keurmerk bij een zandbak of speelhuis. Zet houten buitenspeelgoed in de winter binnen of onder een afdak, dan gaat het een stuk langer mee.

Meer vind je bij buitenspeelgoed en zandbakken.

Alternatieven voor plastic speelgoed

Een houten speeltje is niet automatisch duurzaam. Een goedkoop houten ding dat na een week uit elkaar valt, is sneller afval dan een plastic auto die tien jaar meegaat. Kijk daarom ook naar houten speelgoed van merken die je kent.

Tweedehands, lenen, ruilen en doorgeven

Het meest duurzame speelgoed is speelgoed dat al bestaat. Op Marktplaats, in de kringloop en in buurtgroepen vind je volop houten treinbanen, blokken en DUPLO voor weinig geld. Rond Sinterklaas houden sommige buurthuizen en scholen een speelgoedruilmarkt.

Bij een speelotheek leen je speelgoed voor een paar weken en breng je het daarna terug. Zo probeert je kind een knikkerbaan of een loopwagen uit voordat je er zelf een koopt. Een speelotheek bij jou in de buurt vind je via de Vereniging Speelotheken Nederland.

Andersom werkt het ook: geef speelgoed door als je kind eruit gegroeid is. Een goed merk houdt zijn waarde, dus een houten keuken of een stevige treinbaan verkoop je later vaak nog voor een redelijke prijs. Is het echt op, kijk dan of het merk het terugneemt, zoals Stapelstein doet met versleten stenen.

Meer lezen

• 5 redenen om houten speelgoed als cadeau te kiezen, met cadeaus per leeftijd.
• Is houten speelgoed de beste keuze voor je baby?, over veiligheid, lak en FSC.
• Wat is goed speelgoed?, over speelgoed waar je kind lang mee speelt.
• Illegaal en onveilig speelgoed, en hoe je het herkent.
• Op merk: BRIO, KAPLA en Le Toy Van.
• Alles van hout bij houten speelgoed.