Is trampolinespringen goed voor kinderen? Wat het Amerikaanse onderzoek echt zegt

Over welk onderzoek gaat het?

Wie zoekt naar de gezondheidseffecten van trampolinespringen, komt op websites van fabrikanten en fitnessblogs steeds dezelfde twee Amerikaanse bronnen tegen: het NASA-onderzoek uit 1980 en de ACE-test uit 2016. Soms staat er dat het om Australisch onderzoek gaat. Een Australische studie die bij die beschrijving past, hebben we niet gevonden. De claims die erbij horen zijn vaak groter dan wat er gemeten is. Een overzicht van de bekendste fabels staat in 9 voordelen van trampolinespringen. Hier kijken we naar de onderzoeken zelf: wie deed mee, wat werd er gemeten en wat kwam eruit.

Het NASA-onderzoek uit 1980

Het onderzoek heet Body acceleration distribution and O2 uptake in humans during running and jumping en verscheen in 1980 in het Journal of Applied Physiology. Bhattacharya, McCutcheon, Shvartz en Greenleaf deden het bij het NASA Ames Research Center (NASA, volledig artikel als pdf). NASA wilde weten welke vorm van bewegen astronauten kon helpen om na een tijd in gewichtloosheid hun conditie te houden.

Acht mannen tussen 19 en 26 jaar liepen en renden op een loopband op 4,8, 8,1, 9,6 en 11,3 km/u. Daarna sprongen ze op een trampoline op vier hoogtes. Meters op de enkel, de onderrug en het voorhoofd maten hoe hard elk lichaamsdeel werd versneld. Ook hun zuurstofopname en hartslag werden gemeten.

Bij rennen kwam de grootste klap steeds bij de enkel, en minder bij rug en hoofd. Bij springen was de kracht gelijkmatiger over het lichaam verdeeld. De zuurstofopname lag bij rennen tussen 0,8 en 3,0 liter per minuut en bij springen tussen 1,1 en 2,5 liter. De hartslag liep bij rennen van 90 tot 180 en bij springen van 102 tot 175 slagen per minuut. De conclusie van de onderzoekers: bij een vergelijkbare hartslag en zuurstofopname krijgt het lichaam bij springen een grotere biomechanische prikkel dan bij rennen.

Het getal 68 procent dat vaak bij dit onderzoek genoemd wordt, staat er wel in, maar gaat over iets anders: het verschil in versnelling van de onderrug tussen springen en rennen bij dezelfde zuurstofopname. Op het grootste punt was dat ongeveer 68 procent. Over vetverbranding of conditie zegt het niets, en de bewering dat tien minuten springen gelijk staat aan een half uur joggen komt in het artikel niet voor.

De ACE-test met minitrampolines (2016)

De American Council on Exercise liet in 2016 onderzoekers van de University of Wisconsin-La Crosse, onder leiding van John Porcari, testen hoe zwaar een les op een minitrampoline is (ACE). 24 gezonde studenten die al minstens drie keer per week sportten, deden een video-les van 19 minuten mee op een minitrampoline van JumpSport.

• De hartslag lag tijdens het actieve deel gemiddeld op 79 procent van het maximum.
• De studenten vonden het lichter dan het was: op een schaal van 6 tot 20 gaven ze gemiddeld een 11,7.
• Mannen verbruikten 12,4 kilocalorie per minuut, vrouwen 9,4.

Volgens de onderzoekers is dat ongeveer evenveel als hardlopen op 6 mijl per uur (9,7 km/u) over vlak terrein. Hardlopen zelf werd in deze studie niet gemeten; het is een vergelijking met bekende tabellen. ACE schrijft er zelf bij dat voordelen voor evenwicht en ruimtelijk inzicht alleen uit ervaringen komen en dat onderzoek daarnaar ontbreekt.

Voor ouders is dit vooral een aanwijzing dat springen echte inspanning is, ook als het niet zo voelt. Kinderen deden niet mee, en het ging om een les met muziek en vaste bewegingen. Vrij springen in de tuin is iets anders.

Wat onderzoek bij kinderen laat zien

Er zijn ook studies waarin kinderen een paar maanden op een trampoline trainden. Ze komen vooral uit Griekenland, Turkije en Tunesië, en de groepen zijn klein. Een overzicht:

De lijn in deze studies: na twaalf weken regelmatig springen staan kinderen stabieler. Bij kinderen met een motorische achterstand of beperking is dat het best onderzocht. Of een kind zonder problemen er meer aan heeft dan aan rennen, klimmen of voetballen, weet niemand, want dat is nooit goed vergeleken. Over een gezond gewicht, concentratie op school of sterke botten bij kinderen hebben we geen onderzoek met trampolines gevonden.

Speelt bij jouw kind autisme mee? Lees dan ook helpt springen op de trampoline bij autisme?

Wat betekent dit voor jouw kind?

Kinderen van 4 tot 18 jaar horen volgens de Nederlandse beweegrichtlijn elke dag minstens een uur matig of zwaar intensief te bewegen, en minstens drie keer per week iets te doen wat spieren en botten versterkt (Kenniscentrum Sport & Bewegen). Een trampoline is een makkelijke manier om aan dat uur te komen, omdat kinderen er uit zichzelf op willen. Als je verwacht dat het meer doet dan ander buitenspelen, beloof je jezelf iets wat het onderzoek niet laat zien.

Heeft je kind moeite met evenwicht of coördinatie? Dan zijn de studies hierboven interessant. Daar ging het wel om begeleide programma's: korte, vaste oefeningen, meerdere keren per week, twaalf weken lang. Een kinderfysiotherapeut kan zeggen of zo'n aanpak bij jouw kind past.

En de veiligheid?

De American Academy of Pediatrics, de Amerikaanse vereniging van kinderartsen, raadt trampolines thuis sinds 2012 sterk af (HealthDay). De meeste blessures ontstaan als er meerdere kinderen tegelijk springen. Bij een val van de trampoline en bij salto's kan de nek geraakt worden. Een net en randbescherming verlagen het risico volgens de kinderartsen niet aantoonbaar.

De meeste ouders houden toch een trampoline, en dan helpen een paar vaste afspraken: één kind tegelijk, geen salto's zonder les, en een volwassene in de buurt. Hoeveel ongelukken er in Nederland met trampolines gebeuren, lees je in het onderzoek naar letsel door trampolines. Waar je bij het kopen op let, staat in de koopgids voor een veilige trampoline.

Trampolines om mee te beginnen

In de studies met kleuters en volwassenen sprongen de deelnemers op een minitrampoline. Zo'n kleine trampoline kan binnen staan, dus je kind kan ook op een regendag oefenen. De Tunturi Funhop is 95 cm breed en staat 20 cm hoog. Voor de tuin zijn er kleine trampolines met net, zoals de VirtuFit van 140 cm en de Salta Premium van 183 cm. Volgens de fabrikanten zijn ze allebei bedoeld voor kinderen tot 50 kilo.

Heb je een grotere tuin? Reken dan eerst uit welke maat er past, met ruimte rondom.

Meer lezen

• 9 voordelen van trampolinespringen, van plezier tot ontspanning.
• Onderzoek naar letsel door trampolines bij kinderen.
• Koopgids voor een veilige trampoline.
• Helpt springen op de trampoline bij autisme?
• Zeven trampoline challenges, voor elke dag van de week een.
• Speelgoed voor de motoriek, voor wie meer wil doen aan evenwicht en coördinatie.